Ons fons

De blinde studenten van de bovenbouw van de middelbare school (Wa Secondary High School) krijgen binnenkort een training om een blindegeleide stok goed te leren gebruiken. Het merendeel van de 25 studenten hebben nog nooit training gehad met een white cane, zoals ze hier heten. De studenten zijn doorgaans al tussen de 20 en 25 jaar De meesten kunnen zich zo’n stok ook niet veroorloven (ongeveer 6 euro per stok!). Tja, dan kunnen ze niet meedoen met de training. Dat is wel hard, maar zo is het hier, de mensen moeten vaak accepteren dat het is zoals het is.
Dat voelde voor ons niet goed. In goed overleg met Ismail, de resource teacher van de blinde studenten, hebben we besloten om een deel van het fonds van familie, vrienden en collega’s – voortaan ons fons - in te zetten zodat iedereen die dat wil de kans krijgt om de stok goed te leren gebruiken. De voorwaarde is wel dat ze hem ook echt gaan gebruiken. Een deel van de studenten wil liever zo onopvallend mogelijk door het leven gaan en liever niet met zo’n stok lopen die duidelijk maakt wat er aan de hand is. Dat is een keuze die ze zelf moeten maken. Blinde mensen worden hier toch nog wel als minder gezien. Soms zelfs als eng, want het is misschien wel besmettelijk?!
Enkele studenten hebben al een stok, en dan komt weer een trekje van de Ghanese volksaard naar boven. Ze kunnen zich erg tekortgedaan voelen als ze niets krijgen. We hebben ervoor gekozen om deze studenten een pak braillepapier te geven met dezelfde waarde – ook belangrijk -, wat ze kunnen gebruiken voor hun aantekeningen en huiswerk.
Een ander Ghanees gebruik is dat een belangrijk persoon aanwezig is bij dit soort zaken. Ze houden van een officiële ceremonie met toespraken van de notabelen of chiefs. Op dinsdag 11 oktober kwam de headteacher, 1,5 uur na de afgesproken tijd – ook al zo’n Ghanese gewoonte – de stokken overhandigen. De headteacher, Ismail en de studenten bij monde van Ramon (met gele zonnebril) bedankten alle lieve mensen in Nederland voor de bijdrage om dit mogelijk te maken. Ik werd geacht ook een woordje te doen. Ik heb de hoop uitgesproken dat het hen een stukje vrijheid en zelfstandigheid geeft.

Kobine festival in Lawra 4-6 oktober

Dat er een xylofoon festival in Lawra zou zijn omstreeks de oktobermaand was ons al vanaf het begin bekend. We waren ook steevast van plan om dat evenement te gaan bezoeken, wanneer het dan ook zal zijn.

Nu is het dan zo ver. Het feit dat we net in deze tijd onze werkzaamheden moeten uitstellen van onze baas de directeur maakt een bezoek alleen maar gemakkelijker. Een verzoek aan mij van het Teacher Resource Center in Lawra om hun computerroom wat op te schonen kan prima samen met het festivalbezoek. En uiteraard weten we ons altijd weer welkom in Abbie’s place, onze volunteercollega, op de campus van Lawra Secundary Highschool.

Lekker tochtje van 100 km op de motor er naar toe op woensdag. Heerlijk weer. We weten dat er wat venijnige stukjes dirtroad op ons wachten. Toch laat ik me met lage snelheid verrassen door een diepe kuil in de weg en tegen alle principes van een dirtbike in knijp ik mijn voorrem in en pats: daar lig ik op de zand- en rotsachtige bodem. Motor ok en ik enkele schaafwonden, een kapotte broek en een pijnlijke rug. De helm heeft erger voorkomen. We konden de reis gelukkig verder ontspannen afmaken.

Ik houd me deze dagen vooral met de computerroom bezig: er is veel werk te doen: 10 pc’s opnieuw installeren in een eenvoudig netwerkje. De beheerder vindt het geweldig dat ik er ben en samen hebben we 3 dagen enthousiast gewerkt, veel van elkaar geleerd en uitgewisseld.

Een drukte van belang op het festival dat zich voornamelijk op het grote veld van het jubileumpark afspeelt (elk dorp en stad in Ghana heeft een jubilee parc welke in 2007 zijn gemaakt t.g.v. het 50-jarig bestaan van Ghana). Het festival wordt georganiseerd om de oogsttijd te vieren die in dit jaargetijde plaatsvindt. Vooral de tweede dag zijn Jeannine en Abbie daar aanwezig. Bas volgt in de namiddag. Van 9 uur ’s ochtends tot 8 uur ’s avonds wisselen muziek dans en vooral speeches van hoogwaardigheidbekleders zich af. Bevoorrechten (waaronder wij) zitten onder schaduwrijke luifels, maar het gros van de mensen staat constant in de volle zon.
Wat blijft hangen zijn de mooi uitgedoste dansgroepen en het spontane, landurige dansen van grote groepen mensen op (xylofoon)muziek. En de uitvoering van de jacht met luide geweerschoten. En uiteraard Abbie’s place voor een relaxte avond, nacht en ochtend.

Op de terugweg naar Wa nog een vergadering van de VSO-volunteers in Jirapa (tussen Lawra en Wa) bezocht. Ik weet nu ook dat een Yamaha motor 2 olie-circuits heeft die allebei op peil gehouden moeten worden. En als je dat niet doet schijnt ie het ineens niet meer te doen (of ieder geval op een heel laag pitje). Nu dit nog even uitleggen aan onze mecanicien in Wa die onze motors onderhoudt….

WERK & werk

Terwijl ik dit schrijf scan ik ondertussen een boek (History for Senior Secondary Highschool). Het boek ligt helemaal uit elkaar. Het “werk” is scannen, scans bewerken in Word, converteren, printen in Braille, perforeren, binden, labelen. Veel werk, maar ik heb wel het gevoel dat ik iets DOE. Dit werk valt onder een project om de blinde studenten te voorzien van de noodzakelijke studieboeken. Dit is werk wat ik zelf tegengekomen ben en heeft maar zijdelings met mijn WERK te maken.
Het wordt ook tijd dat we eens iets melden over ons WERK op GES (Ghana Eucation Service). Dat is een proces dat heel langzaam opgebouwd moet worden. We hebben nu een beetje een idee hoe het hier werkt. Het wordt tijd dat er meer duidelijkheid komt over ons werk en de doelen die we kunnen stellen. Bas heeft een mooi ICT-plan geschreven voor de hele regio, waarmee ICT (computers, onderhoud en training) duurzaam op de kaart komt. Jeannine heeft workshops gegeven met Newsletter over Inclusief Onderwijs. En nu naar de districten.
We moeten wachten! Piepjes van de scannersoftware wijzen mij erop dat de scanner niet wil wachten. Het Regionaal kantoor wordt gereorganiseerd. Er wordt volgens Director teveel niks gedaan. Wij zijn het daarmee eens. Dus verandering is prima. Er worden units gemaakt, zo heeft Director ons verteld en dan worden wij aan een unit toegewezen en dan wordt het allemaal duidelijk. Er moeten jaarplannen en actieplannen komen voor alle units, klinkt goed! Later komen er ook budgetten voor ons. We willen het allemaal graag geloven. Maar wachten is wel zonde van onze tijd! Gelukkig hebben we nog werk, zijn er altijd computers die het niet doen en ontplooien we wat eigen initiatieven.
Daarnaast zijn we met VSO Ghana aan de slag om de zorg voor en support van volunteers te verbeteren. Er zijn heel wat vrijwilligers die vastlopen. Zonde van inzet, motivatie en kennis. We hebben deze week een gesprek gehad met de VSO Program Manager voor Education. Een luisterend oor, alles opgeschreven –sorry, even scannen….- maar wat gebeurt er daarna, dat is altijd al het probleem. Wij hebben het ook maar voor de zekerheid opgeschreven, om er op terug te kunnen komen. Alle zorgen hebben we benoemd: gebrek aan communicatie, gebrek aan informatie, geen alerte reacties op zorgen van vrijwilligers, geen duidelijkheid over beleid, volunteers werken heel solitair, geen overdracht, geen duidelijke afspraken met partnerorganisaties, nou ja noem maar op. Bij VSO Ghana is er dus ook werk aan de winkel. Wij zijn zo ver weg, zeggen ze op het VSO-kantoor. Nee, wij zitten ver weg en jullie moeten doen wat nodig is om de inzet van vrijwilligers tot een succes te maken.
Nee, het valt soms niet mee. Ja, we gaan er ervoor. Ja, Ghana is een bijzonder land. Ja, de Ghanezen zijn erg aardig. Ja, het is een uitdaging die we toch maar aangegaan zijn…….

Weer

Weer in Ghana. Weer aan het werk. De vakantie zit er weer op. In Breda heeft zelfs de herfst alweer een beetje zijn intrede gedaan. Hier kunnen ze ook wat van weer. Veel mensen vragen er naar. Hoe warm is het nu, hoe zit dat met de regentijd, slapen jullie onder een deken, nou noem maar op.
Dus even een stukje aardrijkskunde en weerkunde (Hilke, hopelijk klopt het allemaal).
Het Ghanese klimaat is tropisch en de temperaturen schommelen overdag vrijwel het gehele jaar tussen de 27° en 43° graden Celsius. Het noorden is warmer dan het zuiden, maar vanwege de lage luchtvochtigheid in het noorden is de warmte daar beter te verdragen. Zoals de meesten weten zitten wij in het Noord-Westen van Ghana. Meer dan 40 graden is het hier van maart tot juni, dat viel als start van ons verblijf in Ghana toch niet mee. Wellicht dat het volgend jaar beter te verdragen is omdat we dan wat meer gewend zijn (hopen we). Nu is het overdag eind 20, begin 30 graden en door de vocht toch nog steeds veel zweten. We slapen zonder deken, soms pakken we er in de 2e helft van de nacht een laken bij, maar wel onder het muskietennet. In deze periode steken de muggen vaak en heerst er veel malaria. De DEET werkt niet zo goed als wij zouden willen, maar we doen ons best om niet gestoken te worden. We nemen ook trouw onze anti-malaria-pillen, want malaria krijgen zo ver van goede verzorging willen we voorkomen.
Het West-Afrikaanse klimaat kent twee seizoenen: het droge en het regenseizoen. De echte regens beginnen in mei en duren tot ongeveer oktober. Zo’n bui wordt vaak vergezeld van onweer en soms hevige stormen. Een filmpje (Regenbuitje in Wa) laat zien wat er met ons pad voor de deur gebeurt….Het heeft nog nooit heel de dag geregend, maar misschien komt dat nog. Het droge seizoen loopt van november t/m april. Vooral in het noorden is het droge seizoen ook echte ‘droog’, dat houdt in dat er maanden lang geen spat regen valt. Het zuiden is onder invloed van de oceaan veel vochtiger en hoewel er wel een overduidelijk verschil tussen de twee seizoenen, kan er het gehele jaar regen vallen. Dit is ook te zien aan de vegetatie. Het zuiden kent tropische wouden, terwijl het noorden is begroeid met savannebos dat in het regenseizoen groen en in het droge seizoen bruin is. Het is prachtig om te zien hoe de kale bruine vlaktes aan het begin van de regentijd in mum van tijd groen kleuren. Alle land is nu begroeid met mais, bonen, pompoenen etc.
Het Ghanese klimaat kent nog een derde factor die het weerbeeld sterk bepaalt: De Harmattan. Dit is de droge en stoffige wind vanuit de Sahara, die rond eind november de kop opsteekt en tot medio februari aanhoudt. Vooral het noorden wordt hierdoor sterk beïnvloed. Overdag is het warm, uitermate droog en stoffig. ’s Nachts kan het daarentegen behoorlijk afkoelen tot even beneden de 20° C ( we hebben 2 dekentjes van Turkish Airlines in huis als het nodig mocht zijn..) De stof schijnt enorm te zijn, dan moet er dagelijks geveegd worden………

Filmpjes: klik op een filmpje, dan op het logootje van youtube en dan kom je in een overzicht van nu 11 filmpjes.

Samen

Tour door Ghana

Op 1 Augustus vertrekken we met Pieter en Marijke voor een tocht langs mooie plekken in Ghana. We hebben 2 weken de tijd. We moeten keuzes maken. We blijven 1 nacht in Het Hand in Hand project in Nkoranza, waar we onder de indruk zijn van de bezieling waarmee mensen werken en de weldadige omgeving die er gemaakt is voor 80 geestelijk en/of lichamelijk gehandicapte kinderen. Dan naar de stad Kumasi. De markt is een belevenis, dat kun je met geen woorden beschrijven, volgens P&M. Op woensdag 4 Augustus komt Frances, onze driver/guide ons in zijn rode Toyota ophalen om naar Lake Bosumtwe te gaan, een kraterachtig meer, ontstaan door een meteorietinslag. We wandelen langs bananen en cacaoplantages. We bezoeken een bomentuin met prachtige bomen en een oude gebedsplaats (shrine) van de Ashanti's. Dan naar Atimpoku aan de Voltarivier, vlakbij de Akosombodam, die de elektriciteit opwekt voor heel Ghana. Frances rijdt naar een Monkey Sanctuary in Tafi Atome, waar de Mona-apen in 4 grote groepen van elk 80 apen leven. De gids roept hen en de meegebrachte bananen komen ze uit onze hand opeten. We bezoeken de beads-industrie, waar kralen van glas worden gemaakt. Kralen nemen in de Ashanti-cultuur een belangrijke plaats in. Een hoogtepunt is ons verblijf in Liate Wote, een dorp aan de voet van Mount Afadjato. We beklimmen de berg, maar we maken vooral kennis met het leven in een Ghanees dorp in al zijn facetten. We worden betrokken bij het bereiden van de maaltijd, Bas verliest met dammen van Denis (12 jaar), we luisteren naar een story-teller, we bezoeken een mushroom plantage en een palmwijnbrewery, we eten er heerlijk Ghanees met veel palmolie die onze ingewanden op de proef stelt en het meisje Dyna zingt en danst voor ons. Het dorp is erg netjes, de chief roept de mensen via een omroeper op tot een schoonmaakdag. We slapen in een community-guesthouse, eenvoudig, het dorp profiteert van de opbrengst. Een leuke ervaring! We blijven nog een nacht in de bergen van de Volta-region vlakbij Biakpa: Mountain Paradise is de naam. We lopen/klauteren langs een schilderachtig voetpad naar de top van Mount Gemi en worden beloond met een prachtig uitzicht. 's Avonds is het er zo fris, dat we - voor het eerst in Afrika - onze truien nodig hebben. Er zijn geen mosquito's, dat is weer een voordeel. De volgende dag naar een kente-weaving dorp, een van de belangrijke activiteiten in bepaalde delen van Ghana. In de patronen worden symbolische afbeeldingen verwerkt. Hele dorpen werken er aan, inclusief de kinderen.
We bezoeken een oud Deens fort aan de kust bij Keta, het slavenverleden blijft indrukwekkend. Vandaag op weg naar de kust ten westen van Accra, waar we afscheid nemen van Frances, een prima gids en chauffeur. Nog een paar dagen aan de kust, waar we ook Nederlands verleden in Elmina zullen bezoeken. Maar we gaan ook lezen en luieren, reken maar!

Pieter, Marijke, olifanten en hippo's

Op donderdag 21 juli zien we Pieter en Marijke in Wa uit de bus stappen. Heel bijzonder! Zo vreemd om ze hier te zien, maar ook zo vertrouwd. We gaan met hen op scholenbezoek en dat is erg leuk en indrukwekkend voor de verse Nederlanders. We kletsen heerlijk bij. Bas en ik werken nog wat en zij amuseren zich met het bezoeken van de markt, een tochtje naar een moskee in Nakoré, het GES-kantoor wordt bezocht, de lokale spots voor een biertje, lokaal eten wordt genuttigd in Alems en allerlei visite in ons huis, waardoor zij een beeld krijgen hoe het er hier in Wa toegaat. We hebben Mole-park (nog een keer) bezocht en het was weer erg de moeite waard. Deze keer oog in oog gestaan met een groep van 12 olifanten. Nieuw voor ons allemaal was het Hippo-Sanctuary in Wechiau aan de Black Volta River. Echt een belevenis, achter op de motor, de primitieve lodge met gids Bom, het drinken van Chinese thee bij een locale familie, de verhalen van Bom in de donkere Afrikaanse nacht, het nachtelijk zweten, de muggen en de kanotocht naar de hippo's. Best spannend want er waren ons best heftige verhalen verteld over een hippo die achter bezoekers aanging.
Maandag vertrekken we voor een rondreis met zijn vieren door Ghana. We hebben er heel veel zin in.