Workshops

Iedereen op ons kantoor gaat naar workshops. Die duren soms een maar meestal meerdere dagen. In Kumasi, Tamale of Accra. Reizen en ergens overnachten is geen enkel probleem. Organisaties nodigen elkaar uit voor allerlei workshops. Bij onze collega's is het wel een paar keer per maand raak. Daarna moeten ze rapporteren aan de directeur. Op welke manier de opgedane kennis nu gebruikt wordt voor het werk is ons niet duidelijk. Het is een eigen leven gaan leiden, zonder verbinding met waar het voor bedoeld is, lijkt het. Heb je veel workshops dan ben je goed bezig. Je krijgt ook nog een onkostenvergoeding voor reiskosten en eten, dat maakt het heéél aantrekkelijk.
Nu heb ik vandaag mijn eerste workshop gegeven (van 2,5 uur, valt dus wel mee).Een van mijn taken is het creëren van awareness voor inclusie (= alle mensen/kinderen doen mee). Het is belangrijk dat veel mensen op allerlei niveaus zich bewust zijn van het feit dat er nog steeds veel mensen worden buitengesloten. Als je er weet van hebt, valt het je op -hopelijk- en dan is er misschien actie mogelijk.
Ik heb een korte film gebruikt Young Voices, waarin jonge mensen uit Tanzania en Uganda vertellen over wat inclusie voor hen betekent. Zoveel mooie momenten, een doof meisje dat vertelt dat haar ouders nu trots op haar zijn omdat ze naar school gaat en kan leren. De film maakte indruk! Ik heb een powerpoint presentatie gemaakt en veel actieve werkvormen gebruikt. Mijn ervaring met structureel coöperatief leren kwam me goed van pas. Iedereen betrokken en enthousiast, ja super! De directeur had me ondersteund met minerals en biscuits voor de aanwezigen, dat vinden ze hier belangrijk. Tevreden ben ik, over 2 weken nog een keer. Misschien later de districten in.

Bayor

Bayor is een leerling van Wadeaf, de school voor dove leerlingen. Hij is een slimme jongen, maar hij heeft alleen een oude, zwakke vader, die geen geld had om hem door te laten leren. Bayor heeft toen 2 jaar thuisgezeten. Daarna is hij teruggekomen op de beroepsopleiding van Wadeaf om voor timmerman te leren. Hij doet dat naar volle tevredenheid van hemzelf en zijn leraren. Hij is erg serieus met zijn vak bezig. Samen met Bayor en zijn vakleerkracht hebben we van het fonds - waarvoor vrienden, familie en collega's zo gul gegeven hebben - een basisset timmermangereedschap gekocht ter waarde van 134,38 euro. Hierdoor is hij in staat in zijn dorp als timmerman te beginnen. Nu gaat hij nog een kist timmeren (met slot!) om het gereedschap goed in te kunnen bewaren. Het geld voor het hout en de sloten hebben we hem ook toegezegd. Namens Bayor allemaal bedankt!

Wakatidi, you’re invited!

Ghanezen hebben een simpele, maar pittige keuken, die erg bewerkelijk is voor de vrouwen, want die koken altijd. Het merendeel van de maaltijden bestaat uit goedgekruide stoofpotten of soepen met rijst of gekookte yams, bangku, kenkey, fofu of tiezet, allemaal soorten meelballen, oneerbiedig gezegd. De ingrediënten van de stews /soups zijn bonen en/of okra (slijmerige groene groente), vis of kip, blad van de bonenplant of ander groen en groundnuts. Ze houden van kruiden en van pittig: cayennepeper, curry, gember, knoflook, uien and chilipepers.
Ze hebben de gewoonte om niet thuis aan tafel te eten, maar overal waar ze zijn, vaak buiten op de grond of op een trapje of krukje. Ze zeggen dan: you’re invited, maar het is niet de bedoeling dat je mee-eet, het is alleen voor de vorm. Ze kopen eten in een stalletje voor minder dan een euro per maaltijd: veel koolhydraten, een beetje vlees (met bot) en weinig groente. Vlees is meestal kip of vis, maar soms ook geit en zelfs ....hond (sorry Marthe). Het eten krijg je mee in een zwart plastic zakje. Daar eten ze dan ook uit. Met de rechterhand. Je plukt een stukje fufu of tiezet, doopt dat in de soep of stew en slurpt het naar binnen, nadat je van tevoren je hand hebt gewassen in water. Eten is doorgaans geen sociale bezigheid. Het is bewerkelijk om het te maken. Bijvoorbeeld het stampen van de yam duurt 45 minuten, en dat is intensief . Van de buren kregen we vanmiddag fufu met een light ( very hot) soup. Wij zaten binnen te smikkelen en zij zaten buiten allemaal op een apart plaatsje te eten. Vanavond bij Francis( van het GES guesthouse, waar wij 1 week hebben doorgebracht toen we nog geen huisje hadden) tiezet gaan eten, met soup van bree (bladeren) en een ondefinieerbaar soort vlees. Het was lekker! Ik heb het vlees weggegeven, Bas heeft het geprobeerd, het viel toch niet mee voor een vleeseter die net geleerd heeft een kip te ontleden.
Om als vegetariër te overleven heb ik tofu laten maken. Nu heb ik 30 porties tofu in de vriezer. Dus voorlopig genoeg eiwitten. Wij koken meestal een beetje a la thuis: spaghetti met tonijn uit blik, macaroni idem, panpizza, groente-rijst-sausje, noedels met groenten, omelet, rijst met bonen, soep-pannenkoeken, gebakken yam (aardig alternatief voor gebakken aardappels). De groentes die we hier kopen: tomaat, uit, paprika, kleine aubergientjes (geel), komkommer (zonder EHEC), wortels en sperzieboontjes in beperkte hoeveelheden (erg duur), kool, avocado’s, erwtjes en bonen in tomatensaus uit blik en we genieten zelfs van champignons uit blik (nooit gedacht!). Op dit moment zijn groenten schaarser, het verbouwen van gewassen is met het regenseizoen begonnen, dus over een tijdje....
In Ghana is water drinken erg gewoon, je biedt een bezoeker ook altijd water aan. Koffie, dat kennen ze niet, het is dan ook allemaal Nescafe, en eerlijk gezegd, dat is ook geen echte koffie, toch? Bier is hier gewoon bier, maar de Ghanezen drinken meestal malt Guiness (veel moslims hier). Lokaal wordt er pitoe gedronken een licht alcoholisch zelf gebrouwen drankje, wij hebben het nog niet aangedurfd, onze darmen?!? Wij eten ’s morgens meestal havermoutpap, die nog steeds niet verveelt, is erg voedzaam en vult goed. ’s Middags eten we meestal witbrood (helaas) met een eitje, le vache qui rit, tomaatje, jam, pasta, groundnutpasta en soms een knakworstje voor Bas en een avocado voor mij. Ineens is onze bakker om de hoek gestopt met bruinbrood, dat is balen. Nu moeten we een eindje rijden met de fiets, maar het is het ons waard. In Ghana houden ze niet zo van brood.
In een pakketje van Pieter en Marijke zaten lekkere verwendingen: wat kan Parmezaanse kaas toch lekker zijn. We zijn toch wel echte gewoontedieren: we missen onze kaas!

werken = spelen

Ancilla Playhouse is een peuter/kleuterschool met 7 groepen. Ik werk in de 4 Nursery-groepen (van 3 en 4 jaar) met 45 tot 55 kinderen in elke groep. Voor ons onvoorstelbaar hoe je daar goed kan werken. De leerkrachten zijn niet geschoold. Ze doen erg hun best. In overleg met sister Monica, de directrice, probeer ik het leeraanbod en het klassenmanagement te verbeteren. Ze zitten heel de dag of spelen buiten. Deze school heeft best veel materiaal (gehad), als je het vergelijkt met met andere scholen. Maar het materiaal wordt onvoldoende gecontroleerd en verdwijnt in de broekzakken van de kinderen of het raakt kwijt. Niets blijft heel. Water naar de zee dragen dus.
Nu zijn we gestart met een plan om te werken in kleine groepjes. In groepjes van 10-12 kinderen gaan we op een rustige plaats buiten de klas werken: elke dag een andere activiteit: constructiemateriaal, teken-schrijfoefeningen, zand, puzzels en voorlezen/zingen/dans. Het gaat vooral om vrij spelen en hier en daar wat sturen en complimentjes geven. De leerkracht neemt zich één doel voor om de kinderen die dag te leren: bijvoorbeeld een nieuw rijmpje of een toren van 5 blokken. Na 30 minuten wisselen we van groep, zodat elk kind die dag aan de beurt komt. We leren ze ook opruimen.
Vandaag was de eerste keer! Het was enorm leuk, de kinderen speelden rustig, ze hoefden nu niet te vechten om een blokje (er was nu genoeg) en de leerkracht had tijd om wat te sturen, te vragen en te observeren. Volgende week zand!

Het wordt tijd....

voor een positief bericht. Snel het gekwakkel een stukje laten zakken. We voelen ons goed. Wel wat afgeslankt, maar het misstaat zeker niet! Schoon water, zo belangrijk, dat weten we nu zeker!
Over mijn werk kan ik zeker ook positieve berichten laten horen. Niet dat het nu duidelijk is, maar ik zoek mijn eigen weg en dat voelt erg goed. Ik heb 2 projecten, waartoe ik zelf het initiatief heb genomen. Op een middelbare school zit ook een groep blinde studenten. Inclusief onderwijs dus. Maar, ja er is een maar, ze hebben maar beperkte hulpmiddelen, ze kunnen niet altijd over studieboeken beschikken omdat die niet in braille zijn. Alles wordt door 1 leraar geconverteerd, een heidens karwei: eerst scannen, dan alle fouten van het scannen eruit, dan converteren op de pc (snel!) en dan printen. Een boek van 200 pagina's wordt een braille boek van meer dan 400 pagina's, een stapel braillepapieren van zo'n 80 cm!! Ik help hierbij. Daarnaast heb ik contact met de studenten en ga een project opzetten om de contacten met de ziende studenten te verbeteren. De acceptatie is niet zo groot. Er is weinig hulp van ziende studenten. De blinde studenten gaan na de gezamenlijke les meteen terug naar hun eigen vertrouwde klas. Het is zelfs zo dat veel mensen nog denken dat de omgang met blinden minderwaardig is en soms ook besmettelijk! Werk genoeg dus. Ik ben blij dat ik wat DOE!
Op een peuter/kleuterschool begeleid ik de leerkrachten in een project om te leren werken in kleine groepjes. Erg leuk om te doen. Daarnaast doe ik tussendoor wat activiteiten om model te zijn voor gewenst leerkrachtgedrag. Vandaag heb ik hoedjes van papier gevouwen (en erbij gezongen 1-2-3-4, hoedje....), de leerkrachten vonden het net zo leuk als de leerlingen.
Opvallend dat het allebei onderwijsgebieden zijn waar ik geen ervaring mee heb, maar ik doe het gewoon. Daarnaast ben ik materiaal aan het verzamelen voor een workshop over inclusief onderwijs, eerst binnen mijn kantoor, later in de districten (wat verder weg op het platteland). Mensen moeten zich bewust worden dat er nog steeds veel kinderen zijn die niet naar school gaan, niet erbij horen. Als je zo naar het werkveld kijkt kun je eerder zien wat er werkelijk gebeurt en misschien actie ondernemen om alle kinderen erbij te betrekken. Als ik op kantoor geen afspraken meer heb, ga ik ook naar huis. Thuis werk ik net zo hard en wat comfortabeler (modern hè, thuiswerken, maar hier moet ik ze dat nog uitleggen, want ze vragen altijd aan Bas waar ik ben). Ik denk ook goed aan mijn gezondheid en daar hoort een dutje op de bank ook bij. Als ik afspraken maak komen ze vaak niet opdagen, dat kan dan weer wel. rare wereld hier!! Maar wel mooie ervaringen, op allerlei fronten.
Alle lieve mensen, bedankt voor jullie verjaardagswensen. Op een verjaardag zonder visite, zonder slingers, zonder taart, zonder kinderen, zonder cadeau (we hebben wel wat meubeltjes gekocht) dan maken lieve wensen en verjaardagsliedjes aan de telefoon erg veel goed.
Commentaar foto's: Vanochtend zoveel stralende gezichtjes gezien, maar als je een foto maakt, kijken ze ineens bloedserieus!!

Ziek en gezond

April is een kwakkelmaand voor ons. We voelen ons niet helemaal fit. Dan de een weer niks en dan de ander weer wat beter. Het gaat met ups en downs. Vooral maag en darmen zijn van streek en we raken gewicht kwijt. We proberen wat oplossingen te vinden nadat er geen bacteriën of wormen zijn geconstateerd. De oplossing moet te vinden zijn in ons voedsel, zeggen ze. We drinken ook ORS, een suiker-zout oplossing waarvan we het idee hebben dat dat ons wat energie teruggeeft. We slikken nu ook extra vitaminepillen Zolang we geen koorts hebben en we nog wat kunnen proberen doen we dat. We koken bijna altijd zelf en letten heel goed op. Uiteindelijk pakken we ons water aan. Tot nu toe filterden we het water uit onze kraan (van de polytank) en dronken het. Nu drinken we alleen gezuiverd water uit zakjes, wel van een bepaald merk (White Rock). Je bijt een puntje van het plastic af en perst het water in je mond. Af en toe wel een geknoei, we zijn nog niet zo handig. Het gefilterde water gebruiken we alleen als het ook gekookt wordt. De eerste resultaten zijn hoopgevend!! We voelen ons wat beter.
Het is belangrijk, ook voor het werk, om wat energie te hebben. Gezondheid is toch wel erg belangrijk. Vandaag zijn we op ziekenbezoek geweest in het ziekenhuis van Wa. Indrukwekkend. Collega volunteer Ruby uit de Filipijnen is opgenomen met een heftige malaria. Het ziekenhuis is zo’n 300 meter van ons vandaan, een uitgestrekt terrein met diverse afdelingen. Ruby ligt in de VIP-room van de vrouwenafdeling en we mogen haar ondanks dat het geen bezoektijd is bezoeken. Eerst moeten we een stuk over het terrein, dan door een afdeling vol met bedden vol patiënten aan weerszijden en dan is er Ruby in de airconditioned 1 persoonskamer met logeerbed voor een gast. Kosten per dag: 10 Ghana cedi = 5 euro. Als buitenlander krijg je vaak een voorkeursbehandeling en kun je vragen om de Cubaanse dokters(die hier werken), want anders wordt je geholpen door een Ghanese assistent en dat is toch wat anders. Het is niet te vergelijken met de ziekenhuishygiëne in Nederland. De patiënt moet ook zelf voor eten zorgen (of de familie) en moet ook zelf opdracht geven medicijnen te kopen, die voorgeschreven worden. Ze schrijven hier hele zakken voor. Ruby had ook verkeerde medicijnen gekregen. Bovendien had ze 2 medicijnen door elkaar geslikt waar 24 uur tussen moest zitten/ Ze was erg ziek geworden. Ze vertelde dat ze 45 graden koorts had gehad, maar wij twijfelen dan toch aan de thermometer, want volgens ons is dat onmogelijk. Nee je bent niet te benijden als je afhankelijk bent van het ziekenhuis.
Dus we werken eraan om daar weg te blijven. Een van die dingen is de malariaprofylaxe te slikken. Er gaan zoveel verhalen over malaria en malariatabletten. Veel volunteers stoppen met slikken omdat het de lever aan zou tasten. Er zijn ook veel volunteers die malaria krijgen. We hebben liever een wat minder functionerende lever dan de ellende van de malariabehandeling, dat is voor ons helder.
Bas is in april op onderzoek uit geweest voor zijn diabetes, zodat hij weet waar hij moet zijn als er iets aan de hand is. Voordat hij het wist zat hij in het “proces”: intake, gewicht en bloeddruk, gesprek bij de Cubaanse arts, prachtig mooi boekwerk als dossier en bloedtesten, een hele ervaring. Bas zijn suikerwaardes zijn supergoed, wat minder gewicht helpt erg goed, denken wij.
Proost, geniet van schoon helder water!!

Uitblazen in Mole National park

Samen met Adrienne, onze collega volunteer uit het nabijgelegen Nadowli hebben we besloten dat we er eens helemaal uit moeten. Mole National Park wordt ons doel. We boeken kamers voor drie nachten in het Mole Motel dat in het park zelf ligt. We verzoeken schriftelijk bij onze directeur om de week na Pasen vrij te mogen zijn. De toestemming wordt met drie prachtige handtekeningen en een stempel gegeven. Paaszondag , na de paasmis van half zeven ’s ochtends (die tot bijna half negen duurde) hebben we alvast kaartjes voor de bus gekocht. ’s Avonds na een continental paasdiner in het Upland Hotel vroeg naar bed om ’s ochtends weer tegen vieren op te staan voor de bus van 5 uur. Deze vertrok uiteindelijk tegen zessen. Het moet echter gezegd dat we nog niet zo’n voorspelbaar rustige en voorspoedige busreis hebben gehad. Tegen 10 uur zijn we in Larabanga gearriveerd, wat zo’n 6 kilometer van ons motel afligt. De ontluikende toeristenindustrie van dit dorpje wordt gevormd door een groepje jonge mannen die ons nadrukkelijk verwelkomt en hun diensten aanbiedt: tochtje naar de moskee, zitje in het plaatselijk restaurant en zo mogelijk per gehuurde fiets of achterop de motor naar het motel? We drinken wat en wachten op de jeep die ons vanuit het motel komt ophalen.
Drie heerlijke dagen gehad. Mooie kamer met airco, welke vooral ’s middags zijn diensten bewees. Een wandelsafari in de vroege ochtenduren was het hoogtepunt van ons verblijf: we hadden de dag ervoor al olifanten gezien, maar nu konden we ze echt vanaf enkele tientallen meters afstand observeren. Prachtig! Verder allerlei soorten antilopen, waterbokken, wrattenzwijnen, nijlkrokodillen, bavianen en andere soorten apen. En prachtige vogels die zich goed lieten bekijken. Een jeepsafari en een bezoek aan het informatiecentrum (inclusief museumrondleiding en video-documentaire) maakten ook deel uit van ons actieve programma. Verder veel geluierd, gelezen, gegeten en gedronken. En uiteraard geprofiteerd van het aanwezige zwembad en van het prachtige uitzicht op de drinkplaatsen voor de eerder genoemde dieren. Onze verrekijkers hebben goede diensten bewezen! Voor Bas werden deze dagen bekroond met het zien van de wedstrijd Real Madrid – Barcelona samen met andere fanatieke Barca-suporters die genoten hebben van de twee goals van Messi en van de rode kaart voor trainer Mourinho.
Mole National Park is één van de bekendere bezienswaardigheden in Ghana. Als zodanig wordt het ook veelvuldig bezocht door bijna iedereen die als toerist, stagair of vrijwilliger in het land verblijft. Het was dan ook een bijzondere gewaarwording om weer eens in een meerderheid van blanke mensen te vertoeven en samen de toerist uit te hangen.
De Nederlandse overheid en SNV hebben zich tussen 2000 en 2008 nadrukkelijk bemoeid met het upgraden van het park. Dit wordt door de huidige medewerkers nog steeds erg gewaardeerd. Met een beetje goede wil wordt de weg vanuit Wa maar ook vanaf de andere kant vanuit Tamale dit jaar nog geasfalteerd. Nu is dat nog de al in een eerder verhaal beschreven slechtst begaanbare dirtroad van Ghana. Asfalt brengt meer toeristen en zowel dat als de verbeterde infrastructuur op zich zal de lokale ontwikkeling ten goede komen.